Beylikler dönemi, Anadolu'nun Türklerin kontrolüne girmesiyle birlikte 11. yüzyılda başlayan ve çeşitli Türk beyliklerinin ortaya çıkmasıyla şekillenen bir tarihi süreçtir. Bu süreç, Türk kültürünün Anadolu'da kök salmasına ve bölgenin sosyal, ekonomik yapısının dönüşmesine olanak tanımıştır. Farklı beyliklerin birbirleriyle olan etkileşimleri, Anadolu'nun siyasi haritasını etkilemiş ve Türklerin burada kalıcı bir varlık göstermelerine zemin hazırlamıştır.
1. Beylikler Dönemi, 1071 Malazgirt Savaşı sonrası Anadolu'da kurulan Türk beyliklerini ifade eder. Bu dönemde altı ana beylik öne çıkmaktadır:
Bu beylikler, Anadolu'nun refah seviyesini yükseltmiş ve Türk kültürünün yayılmasına katkıda bulunmuşlardır.
- Saltuklular: Ebu’l Kasım Saltuk Bey tarafından Erzurum ve civarında kurulmuştur. Gürcü ve Ermenilerle mücadele etmişlerdir.
- Mengücekler: Mengücek Gazi tarafından Erzincan, Kemah ve Divriği çevresinde kurulmuştur. Anadolu'nun Türkleşmesinde büyük katkıları olmuştur.
- Danişmentliler: Danişment Ahmet Gazi tarafından Amasya, Tokat, Sivas, Malatya ve Kayseri civarında kurulmuştur. Haçlılara karşı mücadele etmişlerdir.
- Artuklular: Artuk Bey tarafından Mardin, Batman, Diyarbakır ve Hasankeyf çevresinde kurulmuştur. Haçlılarla mücadele etmişler ve üç kola ayrılmışlardır.
- Çaka Beyliği: Çaka Bey tarafından İzmir'de kurulmuştur. İlk Türk denizcisi olarak kabul edilir ve denizcilikle uğraşan ilk Türk beyliğidir.
- Diğer Beylikler: Sökmenliler (Ahlatşahlar), İnançoğulları ve İnaloğulları gibi beylikler de bu döneme dahildir.