Anadolu'nun ilk yerleşim yerlerinde yaşam, çevresel koşullar ve insan ihtiyaçları doğrultusunda şekillenmiştir. Bu dönemde insanlar, avcılık ve toplayıcılık gibi temel geçim kaynakları ile varlıklarını sürdürürken, barınma ihtiyaçlarını da doğanın sunduğu imkanlarla karşılamışlardır. Zamanla, toplumsal yapı ve mimari anlayış değişmiş, yerleşik hayata geçişle birlikte daha kalıcı ve düzenli yaşam alanları oluşturulmuştur.
Anadolu'da kurulan ilk yerleşim yerlerinde yaşayan insanların sosyal hayatlarında barınma, şu şekildeydi:
İlk Dönemler: İnsanlar, avcılık ve toplayıcılıkla geçimlerini sağladıkları için, vahşi hayvan ve doğa şartlarından korunmak amacıyla mağara veya kaya kovuklarında dağınık ve seyrek olarak küçük topluluklar hâlinde yaşamışlardır.
Mezolitik Dönem: Göçebelikten yerleşik düzene geçişle birlikte, köy mimarisi tarzında kalıcı barınaklar yapılmaya başlanmıştır. Bu dönemde yapılan yapılar, genellikle basit taş aletler ve baltalarla biçimlendirilmiştir.
Gelişmiş Dönemler: Zamanla, ızgara planlı, kanallı, taş döşemeli, hücre planlı ve geniş odalı yapılar gibi daha karmaşık ve sağlam barınma yerleri inşa edilmiştir. Bu yapılar, kerpiçten yapılmış ve belirli bir planlamaya göre düzenlenmiştir.
SON YAZILAR